Video Marktupdate: In het spanningsveld tussen geopolitiek en technologie

Solide resultaten en normalisering van de waarderingen

Laten we eerst kijken naar de meest recente bedrijfsresultaten. Die blijven, zeker in de Verenigde Staten, een steun voor de beurzen. Veel Amerikaanse bedrijven kwamen met kwartaalcijfers die positief verrasten. De winstmarges blijven stevig en ook de binnenlandse vraag in de VS blijft redelijk op peil. Dat is geruststellend, zeker in een volatielere marktomgeving. Daarbij zijn de winsten wat sneller gestegen dan de koersen, waardoor Amerikaanse aandelen in verhouding tot hun winst wat minder duur zijn geworden. Dat is een gezonde ontwikkeling na de bubbelvrees van de voorbije maanden. Ook in Europa zijn de bedrijfsresultaten degelijk, maar minder sterk dan in de Verenigde Staten.

AI herschikt winnaars en verliezers

Veel IT-bedrijven kwamen recent nog met sterke resultaten en mooie vooruitzichten. Echter toen de omvang van hun investeringen in AI duidelijk werd, zette de beurs toch een stap terug. Dat geeft aan dat beleggers niet alleen naar de groeikansen kijken, maar zich ook afvragen in welke mate die AI-investeringen zich effectief in rendement zullen vertalen.

Zo groeit het besef dat AI binnen de technologiesector ook verdienmodellen onder druk kan zetten. Dit speelt vooral bij softwarebedrijven, de markten zien hen steeds vaker als mogelijke verliezers van de AI-versnelling. Sommige taken die vroeger door klassieke software werden uitgevoerd, worden nu geautomatiseerd of efficiënter gedaan door generatieve AI-modellen. De winstgevendheid van een aantal spelers staat dan ook ter discussie hetgeen verklaart waarom hun waarderingen recent fors zijn gedaald. Niet alle softwarebedrijven worden daarbij even hard geraakt. Spelers met oplossingen voor complexe taken, die diep verankerd zitten in de processen van hun klanten, blijven voorlopig minder kwetsbaar.

De druk op softwarebedrijven werkt trouwens ook door buiten de beurs. In private markten, zoals private equity en private credit, zien we meer terughoudendheid en twijfel. Bij private credit gaat het om leningen die buiten het traditionele bankensysteem aan bedrijven worden verstrekt. Het is een markt met een relatief hoger risico, minder transparantie en een beperkte verhandelbaarheid. De voorbije jaren is daar veel kapitaal opgehaald om te investeren in onder andere softwarebedrijven. Nu deze sector het moeilijk heeft, wordt dat ook gevoeld in de markt voor private credit.

Toch staat het buiten kijf dat er ook tal van ondernemingen die van de AI-golf zullen profiteren. Denk hierbij aan spelers die de technologie en infrastructuur leveren om AI op grote schaal uit te rollen zoals halfgeleiders, datacenters en bedrijven actief in energie-infrastructuur. De vraag naar deze bouwstenen is structureel en groeit snel.

Zoals bij eerdere grote omwentelingen zorgt de AI-revolutie voor forse productiviteitswinsten én voor verschuivingen op de arbeidsmarkt. Sommige jobs verdwijnen, andere veranderen en er komen er ook nieuwe bij, onder meer in de bouw van datacenters en in digital engineering. AI is dan ook veel meer dan een technologisch verhaal. Het is een structurele groeitrend die gaat zorgen voor een structurele herinrichting van de economie. Schommelingen op de beurs horen daarbij, zowel nu als op de langere termijn.

Midden-Oosten: energie, inflatie, rente en groei

Ondertussen hebben de markten, en in het bijzonder de energieprijzen, veel last van de geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten. Dat komt vooral door de verstoring van de levering van energie en de veiligheid van de scheepvaart in de Golfregio. De Straat van Hormuz speelt daarin de hoofdrol. Via die doorgang lopen ongeveer een vijfde van de wereldwijde olie- en LNG-stromen. De blokkade van de zeestraat jaagt de transport- en verzekeringskosten op en zorgt voor hogere energieprijzen.

Nu ook de Houthi’s zich in het conflict lijken te mengen, kan de situatie verder escaleren. Als zij ook het scheepvaartverkeer in een cruciale doorgang op de route naar het Suezkanaal verstoren, dreigen zowel de energieprijzen als de transportkosten en de onzekerheid op de markten verder op te lopen.

Een stijging van de energieprijzen drukt in de eerste plaats de koopkracht van gezinnen en de marges van bedrijven. Maar de impact van dit conflict verschilt van regio tot regio. Europa, en vooral Azië, zijn sterk afhankelijk van ingevoerde energie en dus kwetsbaarder. De Verenigde Staten zijn netto-exporteur van olie en gas, wat hen beter beschermt. Toch loopt de olieprijs ook daar op, omdat die grotendeels op de wereldmarkt wordt bepaald.

Door de opmars van hernieuwbare energie en het grotere gewicht van de dienstensector is de wereldeconomie vandaag weliswaar veel minder afhankelijk van olie dan tijdens de oliecrisissen van de jaren 70. Echter, als energieprijzen stijgen loopt ook de inflatie op, en dat kan uiteindelijk doorwerken in de rente.

Centrale banken moeten het evenwicht bewaken tussen inflatie en groei, en tegelijk door tijdelijke schokken heen kijken. Mocht het conflict voortduren, dan kan de Fed haar renteverlagingen gaan uitstellen, en zou de ECB in het slechtste geval zelfs opnieuw over renteverhogingen moeten nadenken. De langetermijnrente is de voorbije weken gestegen, wat aangeeft dat de onzekerheid hieromtrent bij beleggers reeds is toegenomen.

De effecten van de oorlog in het Midden-Oosten zijn intussen voelbaar, al blijft het nog te vroeg om harde conclusies te trekken. De risico’s op hogere inflatie, een hogere rente en lagere groei zijn reëel. Hoe groot de impact uiteindelijk wordt, zal afhangen van het verdere verloop van het conflict. Maar minstens even belangrijk is hoe bedrijven met die onzekerheid omgaan. De komende bedrijfsresultaten zullen een eerste indicatie geven van de mate waarin hogere energie- en transportkosten beginnen door te werken. Want niet alle bedrijven zijn daar even gevoelig voor. Bovendien hebben eerder schokken al vaker aangetoond dat heel wat ondernemingen zich flexibel aan veranderende omstandigheden kunnen aanpassen.

De reactie van de aandelenmarkten

Door hun grotere afhankelijkheid van ingevoerde energie kregen de Europese en Aziatische markten sinds 28 februari klappen. En dat terwijl ze eerder in het jaar nog sterk waren opgelopen.

De Amerikaanse markten hielden beter stand, zeker omgerekend naar euro. Bij geopolitieke onrust neemt de dollar vaak zijn rol van veilige haven op. Dat zien we ook nu, met een dollar die sinds het begin van het jaar terrein heeft goedgemaakt.

Als we even uitzoomen naar de voorbije decennia, zien we dat de markten vaak snel en scherp reageren op geopolitieke schokken . Maar na verloop van tijd neemt die impact meestal weer af.

Of het nu ging om de oliecrisissen van de jaren 70, de oorlog in Oekraïne of het conflict in het Midden-Oosten vorige zomer: de markten hebben al vaker bewezen dat ze zulke periodes van onzekerheid aankunnen, zeker wanneer de economische fundamenten stevig zijn.