Beurs en economie

Wennen aan de nieuwe werkelijkheid

|

We staan aan het eind van een bijzonder moeilijk eerste half jaar voor financiële markten. Zowel aandelen als obligaties kregen het hard te verduren. Dat heeft alles te maken met de snel oplopende inflatie, de daaropvolgende forse renteverhogingen van centrale banken en de vrees voor een recessie.

We bevinden ons momenteel op een kruispunt. De macro-economische situatie is immers compleet anders dan wat we de voorbije jaren hebben gekend. De markten zullen zich moeten zich aanpassen en een nieuw ijkpunt vinden, ondanks de vele onzekerheden.


 

Meteen naar:

Snel stijgende inflatie blijft verrassen

De oorlog in Oekraïne en de aanhoudende lockdowns in China joegen de inflatiecijfers in het voorjaar fors omhoog, tot niveaus die we in geen veertig jaar meer gezien hebben. Vooral de snelheid waarmee die cijfers stegen, zag niemand aankomen. En er zijn helaas weinig aanwijzingen dat de situatie op korte termijn significant gaat verbeteren.

Net toen de markten dachten dat de inflatie had gepiekt, werden bar slechte cijfers bekend gemaakt voor de maand mei : 8,6% in de VS en 8,1% in Europa . De beurzen doken meteen fel in het rood. Het inflatiecijfer in Europa voor de maand juni is ook net gepubliceerd, dat bedraagt 8,6% op jaarbasis.

De centrale banken hadden dan ook weinig andere keuze dan hun rentebeleid aanzienlijk te verstrengen om de inflatie te bestrijden.

Centrale banken verhogen rente fors

Op 15 juni verhoogde de Amerikaanse centrale banken in een keer haar rente met 0,75%. Dat is een forse ingreep, die we sinds 1994 niet meer hadden gezien. Momenteel schommelt de basisrente tussen 1,5% en 1,75%. Eind van het jaar verwachten de markten niveaus in de VS die boven de 3% uitstijgen.

De Europese Centrale Bank kondigde aan haar opkoopprogramma voor obligaties per 1 juli stop te zetten. En ook hier zal de korte rente worden verhoogd, in zowel juli als september. Het verkrappende rentebeleid vertaalde zich meteen in sterk hogere 10-jaarsrentes op Duitse staatsleningen. Ook hier ging het snel: de Duitse 10-jaarsrente had meer dan zeven jaar nodig om met 2% te dalen … maar deed deze daling recentelijk binnen krap zeven maanden tijd teniet.

Economie : zachte landing of een recessie ?

Een hogere rente is nodig om de economie af te remmen, en zo inflatie te bestrijden. Hoe gaat dat in zijn werk? Door de hogere rentes worden leningen duurder, hetgeen weer de investeringen en de consumptie afremt. De vraag daalt, en dat drukt uiteindelijk ook de prijzen. U denkt dan misschien: mission accomplished- de inflatie gaat omlaag.

Maar de uitdaging is veel groter. Het inflatieniveau wordt immers niet alleen bepaald door de vraag, maar ook door het aanbod. En daar hebben de centrale banken veel minder controle over, denk hierbij aan de logistieke verstoringen door corona. Jerome Powell, de voorzitter van de Amerikaanse Federal Reserve, erkende dit de laatste tijd meermaals. Hij streeft naar een zachte landing van de economie, een gecontroleerde vertraging van de economie. Maar hij geeft toe dat hij niet alle touwtjes in handen heeft. Een waarschuwing voor het risico van een recessie is volgens hem op zijn plaats.

De kans op een recessie maakt financiële markten behoorlijk zenuwachtig. Want hoewel we een zekere groeivertraging nodig hebben om inflatie te bestrijden, zal die vertraging toch onvermijdelijk een weerslag hebben op de omzet en marges van bedrijven. In het eerste kwartaal zagen we nog gezonde bedrijfsresultaten; overwegend beter dan verwacht. Het is nu met bovengemiddelde belangstelling wachten op de resultaten van het tweede kwartaal. Vanaf midden juli weten we meer.

De markten voelen de druk van de stijgende rentevoeten

Doorgaans zijn beleggers geen fan van stijgende rentes; beleggers in obligaties omdat stijgende rentes een negatief effect hebben op de obligatiekoersen, beleggers in aandelen omdat hogere rentes drukken op de huidige waardering van toekomstige bedrijfswinsten. Daarom moesten beleggers in de eerste helft van dit jaar vrijwel zonder uitzondering negatieve rendementen incasseren. Het maakte niet uit of ze een defensieve portefeuille hadden (met vooral obligaties) of een dynamische portefeuille (met vooral aandelen).

De aandelenbeurzen in de drie regio’s – de VS, Europa, en China – waren zeer beweeglijk dit jaar, overwegend neerwaarts en soms ook opwaarts; per saldo komen we helaas uit op een dubbelcijferige daling.

Voor de obligaties ziet het plaatje er ook moeilijk uit. , want obligatiebeleggers houden al helemaal niet van stijgende rentes. De obligatiekoersen ploften naar beneden. Obligaties beleefden hun slechtste start in meer dan veertig jaar.

De koersdalingen van de obligaties waren het zwaarst te voelen voor obligaties met een hoger kredietrisico. Dat is logisch: in een periode van grote onzekerheid, zoals nu, gaan beleggers op zoek naar kwaliteit, de rest laat men links liggen.

Maar let op, zolang bedrijven of overheden niet failliet gaan, zullen obligaties, met een beetje geduld, op de einddatum tegen 100% worden afgelost. Het rendement op deze uitstaande obligaties zal dus langzaam herstellen naarmate de datum van aflossing nadert. Bovendien kan op deze datum het vermogen waarschijnlijk herbelegd worden tegen hogere rentes. De situatie op de obligatiemarkten is momenteel dus moeilijk, maar het ziet ernaar uit dat obligatiebeleggers het ergste achter de rug hebben. De sterkste rentestijging hebben we naar verwachting achter de rug en toekomstige rendementen zijn daardoor een stuk aantrekkelijker geworden.

Conclusie

De tijden zijn drastisch veranderd: we moeten opnieuw leren leven met hogere rentevoeten en hoge inflatie. De markten moeten zich aanpassen aan deze nieuwe realiteit, en dat brengt onzekerheid met zich mee. Want tot welke hoogte zal de rente en inflatie stijgen? En wat betekent het voor de economische groei en meer specifiek voor de winsten van de bedrijven? Het valt moeilijk te voorspellen, zelfs voor centrale banken.

Als belegger kunt u te midden van die onduidelijkheden het best de blik op de toekomst houden. Een langetermijnvisie en een plan geeft houvast om kansen te blijven zien die er zeker gaan komen. Dat blijft ook voor ons de taak van iedere dag, we houden de vinger aan de pols.